x
canlı performans.
24 nisan 2016, 12:00-17:51.
44a.
istanbul, 2016.

x, walter benjamin’in nazi döneminde kaleme aldığı tarih kavramı üzerine adlı makalesinde ifade ettiği tarihin sorumluluğunun üzerimizde olduğu ve aksini icra etmedikçe iktidarla özdeşleşmiş olduğumuz fikriyle “bana düşen sorumluluğu” tersine çevirme isteğinden yola çıktığım ve ermeni aydınlarının, akademisyenlerin, gazetecilerin tutuklandığı ve ermeni halkına yönelik soykırımın başlangıcının yıldönümü olan 24 nisan’da gerçekleştirdiğim bir performans projesidir.

başka bir dille ifade edersem, benim ermeni halkından kişisel özür metnim ve yok olan ve var oluşları yalnızca istatistiki bir rakama dönüşmüş olanları en azından yokluklarını var ederek var etmeye yönelik çabamdır.

1915 ve 1917 yılları arasında osmanlı topraklarında yaşayan ermenilerin 4/3’ünün yok olduğunu gösteren talat paşa’nın raporu üzerinden, performans bir “kara kaplı bir defter”in 4/3’ünü kırmızı bir kalem ile x ile doldurmaktan ibarettir. bu şekilde bedenin sadece bir istatistiki veri haline gelen ölü sayılarının insan yaşamlarına tekabül ettiğini zamana yayarak deneyimlendiği ve kişilerin görmesine açık bir alan haline gelmesi hedeflenmiştir. 

x արուեստի նախագիծ մըն է, զոր կ’իրականացնեմ Ապրիլի 24-ին, երբ ձերբակալուեցան հայ մտաւորականները, լրագրողները եւ սկսաւ Հայոց Ցեղասպանութիւնը։ Զայն կ’իրականացնեմ «իմ պատասխանատուութիւնս» ետ շրջելու փափաքով. Վալթեր Բենիամին նացիական շրջանին գրառած «Պատմութեան հասկացութեան վրայ» յօդուածին մէջ արտայայտած է այն միտքը, թէ պատմական պատասխանատուութիւնը մեր վրայ է եւ նոյնացած ենք իշխանութեան հետ այնքան ժամանակ՝ մինչեւ որ չենք գործադրեր հակառակը։ Այլ կերպով ըսեմ. ասիկա հայ ժողովուրդէն ներողութիւն յայտնելու անձնական կերպս է եւ նաեւ ջանքս՝ իրենց բացակայութիւնը շօշափելի դարձնելով ներկայ ընել զանոնք, որոնք ոչնչացած են ու իրենց գոյութիւնը վերածուած՝ վիճակագրական թիւերու միայն։

Փակման յստակ ժամ մը չունի։

Շնորհակալութիւն՝
Սեվինչ Ալթան, Զէյնօ Տոսթ, Տերին Ճանքայա, Մատի Էֆէ Ֆըրաթ, Հազիրան Տիւզքան, Տերիա Պայրաքտարօղլու, Ըշըլ Էղրիքավու

Հայերէն թարգմանութիւններու համար շնորհակալութիւն կը յայտնենք Լուիզ Պաքար և Սեւան Տեղիրմենճեանի: Արկուն Օքումուշօղլու, Զաֆէր Քանյըլմազ

ermenice çeviri: luiz bakar, sevan değirmenciyan